Tıklamanın güvenli olup olmadığını öğrenin

Bir web sitesinin güvenli olup olmadığını anlamak için o sitenin URL’sini Avast Link Checker gibi bir tarayıcıdan kontrol ederek başlayın. Adres çubuğunda HTTPS şifrelemesi olup olmadığını mutlaka kontrol edin ve "yazım hatası kaynaklı sahte alan adlarına" (ör. google.com yerine goog1e.com) karşı dikkatli olun.

Güvenilir sitelerde açık iletişim bilgileri ve gizlilik politikası bulunmalıdır. Öte yandan agresif geri sayım sayaçları, amatör dil kullanımı veya "gerçek olamayacak kadar uygun" fiyatlar dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Emin olamadığınız durumlarda, üçüncü taraf inceleme platformlarında site adını "dolandırıcılık" veya "kimlik avı" kelimeleriyle birlikte aratarak genellikle doğru bilgiye ulaşabilirsiniz. Avast One uygulaması da çevrimiçi ortamda güvende kalmanıza yardımcı olabilir.

Bozuk bağlantılar, düşük çözünürlüklü logolar ve ciddi yazım veya dil bilgisi hataları gibi sosyal mühendislik uyarı işaretlerine dikkat edin. Bunlar yurt dışı kaynaklı dolandırıcılık faaliyetlerinde yaygın olarak görülür. HTTPS, bağlantının güvenli olduğunu belirtir; ancak şifreleme yalnızca veri yolunu korur, web sitesi sahibinin kötü niyetli olup olmadığını göstermez.

Sahte bir aciliyet oluşturmak için kullanılan geri sayım sayaçları ya da "sınırlı süreli ödül" bahanesiyle banka kimlik bilgileriniz gibi hassas verileri talep eden rahatsız edici açılır pencereler gibi sosyal mühendislik saldırılarına karşı dikkatli olun. Web sitesini kontrol etmek için dolandırıcılık tespit aracı da kullanabilirsiniz.

Öncelikle, tıklamadan önce URL’yi gizli kötü amaçlı yazılım veya kimlik avı tehditlerine karşı taramak için özel bir bağlantı güvenlik denetleyicisi (ör. Google Transparency Report veya Avast Link Checker) kullanın. Web sitesine girdikten sonra adres çubuğunu kontrol edin. Bağlantının HTTPS ile korunduğundan emin olun (kilit simgesinin olup olmadığına bakın) ve SSL sertifikasını görüntülemek için kilit simgesine tıklayın. Sertifika tamamen farklı bir şirkete aitse veya süresi dolmuşsa hemen siteden çıkın.

Sonraki adım olarak, fiziksel ofis adresi ve doğrulanmış telefon numarası olup olmadığını kontrol ederek "şeffaflık denetimi" gerçekleştirin. Dolandırıcılar genellikle izlenebilir bir kayıt bırakmaz. ABD veya Kanada’da bulunuyorsanız, Trustpilot veya Better Business Bureau gibi bağımsız platformlarda sitenin itibarını kontrol edin. "Gerçek olamayacak kadar cazip" fiyatlar, şüpheli "aciliyet" oluşturan açılır pencereler ve hassas bilgilerinizi paylaşmaya zorlayan kötü amaçlı reklamlar konusunda dikkatli olun.

Son olarak, kimlik bilgilerinizi ele geçirmek için tasarlanmış kopya sitelerin klasik bir işareti olan alan adı taklitlerine, yani URL’deki amazon.com yerine amozon.com gibi küçük yazım değişikliklerine dikkat edin.

Web sitesinin dolandırıcılık nedeniyle şikâyet edilip edilmediğini kontrol etmek için teknik tarama araçlarının yanı sıra topluluk destekli inceleme platformlarını birlikte kullanabilirsiniz. İlk olarak, URL’yi Avast gibi güvenilir bir şirketin bağlantı denetleyicisine yapıştırın. Bu araçlar etkin kimlik avı, kötü amaçlı yazılım veya aldatıcı site uyarılarını tespit etmek için onlarca güvenlik motorundan gelen raporları bir araya getirir.

Tüketici odaklı "dolandırıcılık" bildirimleri konusunda, alan adını Trustpilot veya Better Business Bureau platformlarında (ABD ve Kanada) aratarak diğer kullanıcıların işletmeyi ürün teslim etmeme veya kimlik hırsızlığı nedeniyle şikâyet edip etmediğini kontrol edin.

Ayrıca, sitenin çok yakın zamanda oluşturulup oluşturulmadığını anlamak için Whois veri tabanını kontrol edin (bu durum dolandırıcılık amaçlı alan adlarında sık görülen bir özelliktir) veya sitenin finansal düzenleme kuruluşları tarafından resmî olarak kara listeye alınıp alınmadığını öğrenmek için FCA Warning List (Birleşik Krallık) ya da FTC (ABD) kaynaklarını kullanın. Güvenilir olmayan bir siteye denk gelirseniz Chrome üzerinden engelleyebilirsiniz.

Avast ve Norton tarafından tasarlanan ücretsiz çevrimiçi web sitesi güvenlik denetleyicileri güvenilir ve güvenlidir. Bu araçların kullanımı basit ve hızlıdır. URL’yi kopyalayıp ücretsiz bir bağlantı denetleyicisine yapıştırarak tehdit veri tabanlarında işaretli olup olmadığını kontrol edin. Ayrıca, Google Safe Browsing üzerinden kontrol edebilir ve şüpheli siteleri yetkili kurumlara bildirebilirsiniz.

İnternet alışverişlerinizi güçlü yasal korumalar sağlayan ve güvenlik açısından en iyi seçenek olmayı sürdüren ödeme yöntemi olan kredi kartlarıyla yaptığınızda, genellikle harcamalara veya "faturalandırma hatalarına" itiraz edebilirsiniz. Buna karşılık banka kartları parayı doğrudan vadesiz hesabınızdan çeker. Bu kartlar bazı korumalar sağlasa da para iadesi süreci daha yavaş olabilir ve banka incelemeleri sürerken hesabınızdaki paranızı kullanamazsınız."

Ayrıca, dijital cüzdanlar (Apple Pay, Google Pay, PayPal) ve sanal kart numaraları kullanabilirsiniz. Bu hizmetler, satıcıya gerçek 16 haneli kart numaranız yerine tek kullanımlık şifrelenmiş bir kod gönderir. Böylece, web sitesi sonradan veri ihlaline uğrasa bile bilgisayar korsanları kalıcı finansal verileriniz yerine yalnızca işe yaramayan, süresi dolmuş bir token’a ulaşabilirler. Bu adımlar, satıcı kaynaklı veri ihlallerinin etkisini azaltma konusunda çok idealdir. Son olarak, bu korumaları devre dışı bırakmanız ve bilgilerinizi doğrudan paylaşmanız için sizi kandıran kısa mesajla kimlik avı saldırılarına karşı dikkatli olun.

Bir bağlantının üzerine fareyi getirerek hedef adresi görmek, kimlik avı girişimlerini daha gerçekleşmeden tespit etmenin en etkili ve basit yöntemlerinden biridir. Bağlantı içeren bir kelimenin ya da düğmenin üzerine tıklamadan fare imlecini getirdiğinizde, tarayıcınız gerçek hedef URL’yi pencerenin sol alt köşesinde görüntüler. Açılır pencerede rastgele karakterlerden oluşan bir ifade ya da marka adının küçük yazım farklılıkları içeren bir alan adı (ör. microsoft.com yerine micros0ft.com) görürseniz site büyük olasılıkla kimlik bilgilerinizi ele geçirmek için alan adı sahtekârlığı yapıyordur.

Kısaltılmış bağlantılar, gerçek hedef adresi gizlediğinden benzersiz bir güvenlik riski oluşturabilir ve imleci bağlantının üzerine getirerek hedef adresi "görmeyi" imkânsız hâle getirir. Bu tür bağlantılar veya şüpheli görünen diğer tüm bağlantılar için URL genişletme aracı ya da Avast veya Google Transparency Report tarafından sunulan bir bağlantı denetleyicisi kullanın. Bu araçlar dijital "kalkan" görevi görerek siteyi sizin yerinize ziyaret eder ve tarayıcınızı tehdide maruz bırakmadan önce kötü amaçlı yazılımları, kimlik avı komut dosyalarını ve aldatıcı yönlendirmeleri tarar. Sahte uygulamaları nasıl tespit edeceğinizi öğrenmek için bu ek kaynaktan da yararlanabilirsiniz.

Hayır, HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure) bir web sitesinin güvenilir ya da yasal olduğunu göstermez; sadece tarayıcınız ile sunucu arasındaki "veri aktarım kanalının" şifreli olduğunu garanti eder. Bu özellik üçüncü tarafların verilerinize erişerek "iletişimi izlemesini" engellese de diğer taraftaki kişinin amacının ne olduğu hakkında herhangi bir güvence vermez.

Günümüzdeki çoğu kimlik avı ve dolandırıcılık sitesinde sahte bir güvenlik hissi oluşturmak için artık HTTPS kullanılıyor ve kilit simgesi gösteriliyor. Web sitesi kusursuz şekilde şifrelenmiş olabilir; ancak bu, kredi kartı bilgilerinizi çalmak üzere tasarlanmış sahte bir kopya site olmadığı anlamına gelmez. Web sitesini tam olarak doğrulamak için yalnızca kilit simgesine bakmakla yetinmemeniz; URL’deki "yazım taklitlerini" (ör. g00gle.com), doğrulanmış iletişim bilgilerini ve alan adının uzun bir geçmişe sahip itibarını incelemeniz gerekir. Ayrıca, Avast One gibi güvenilir bir antivirüs aracına da hâlâ ihtiyacınız vardır.

Tarayıcıdaki "güvenli olmayan site" uyarıları, bir web sitesinin tehlikeli davranışlar veya teknik güvenlik sorunları nedeniyle işaretlenmesi durumunda sizi uyaran dijital bir güvenlik mekanizmasıdır. En ciddi uyarı türü, Google Safe Browsing veya Microsoft SmartScreen gibi hizmetler tarafından tetiklenen "kırmızı ekran" uyarısıdır ("Aldatıcı bir site yaklaşıyor" veya "Tehlikeli site" olarak etiketlenir). Bu uyarı, web sitesinin kötü amaçlı yazılımlar, parolaları ele geçirmek için tasarlanmış kimlik avı komut dosyaları veya sosyal mühendislik tuzakları içerdiğinin aktif olarak tespit edildiği anlamına gelir. Bu uyarılar artık çok daha gelişmiş olup "yapay zekâyla oluşturulan" kimlik avı sayfalarını ve oturum ele geçirme girişiminde bulunan kötü amaçlı tarayıcı uzantılarını da sıklıkla algılayabiliyor.

"Güvenli Değil" uyarısının ya da "Bağlantınız gizli değil" mesajının görünmesi sitenin şifrelenmiş HTTPS yerine güncel olmayan HTTP kullandığı ya da güvenlik sertifikasının süresinin dolduğu veya geçersiz olduğu anlamına gelir. Chrome ve Safari gibi tarayıcılar "HTTPS-First" standardına geçti. Bu standartta, herkese açık basit HTTP sitelerine erişirken bile devam edilebilen bir uyarıyla karşılaşırsınız. Bu durum her zaman sitenin "kötü amaçlı" olduğunu göstermez. Ancak oturum açma bilgileriniz veya kredi kartı numaranız gibi girdiğiniz tüm veriler aynı ağa bağlı bilgisayar korsanları tarafından kolayca ele geçirilebilir.

Bilgilerinizi bir dolandırıcılık sitesine girdiyseniz saldırganın hesaplarınıza erişimini derhâl engelleyin. Öncelikle ilgili web sitesinin gerçek sürümündeki parolanızı hemen değiştirin. Bu parolayı başka hesaplarda, özellikle e-posta veya bankacılık işlemleriniz için de kullanıyorsanız onları da güncelleyin. İki Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA) özelliğini hemen etkinleştirin.

Kredi kartı numarası veya CVV gibi finansal bilgilerinizi paylaştıysanız bankacılık uygulamanızı kullanarak kartınızı geçici olarak kullanıma kapatın. Ardından, durumu bildirip yeni bir kart istemek için bankanızın dolandırıcılıkla mücadele birimiyle iletişime geçin.

Vergi kimlik numaranız veya ev adresiniz gibi hassas bilgileri verdiyseniz dolandırıcıların adınıza yeni hesaplar açmasını önlemek amacıyla büyük kredi raporlama kuruluşları üzerinden kredi dondurma işlemi uygulayın. Ayrıca, sitedeyken cihazınıza gizlice tuş kaydedici veya izleme komut dosyası yüklenmediğinden emin olmak için güvenilir bir ücretsiz antivirüs aracı kullanarak kapsamlı bir kötü amaçlı yazılım taraması yapın.

Son olarak, bilgilerinizin diğer dolandırıcılara satılmış olma ve bu nedenle hedefli kimlik avı girişimlerinde artış yaşanma ihtimalinden dolayı takip eden birkaç hafta boyunca gelen kutunuzu ve hesap ekstrelerinizi yakından takip edin.

Bağlantılara karşı sıfır güven yaklaşımını benimseyin. Bir bağlantıya tıklamadan önce URL’nin gerçek hedefini kontrol etmek için imleçle üzerine gelin ve şüpheli adresleri taramak amacıyla korumalı alanda bağlantı denetleyicisi kullanın. Ayrıca, Avast One gibi bir virüs temizleme aracıyla da kendinizi koruma altına alabilirsiniz.

Sitede oturum açma ayarları yaparken, FIDO2 donanım anahtarları ya da biyometrik geçiş anahtarları (FaceID/TouchID) gibi kimlik avına karşı korumalı Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) seçeneklerini etkinleştirin. Ele geçirilebilen veya kullanıcıları kandırabilen geleneksel SMS kodlarının aksine, bu fiziksel ve biyometrik kimlik bilgileri yalnızca gerçek, kayıtlı alan adında çalışır.