Kiểm tra xem có an toàn để nhấp vào không

Để biết một trang web có an toàn hay không, đầu tiên hãy chạy URL đó qua trình quét như Công cụ kiểm tra liên kết của Avast. Luôn kiểm tra thủ công thanh địa chỉ để xem mã hóa HTTPS và cẩn thận kiểm tra tên miền để tránh hành vi "chiếm dụng lỗi gõ phím" (chẳng hạn như goog1e.com thay vì google.com).

Các trang web chính thống nên hiển thị thông tin liên hệ rõ ràng và có chính sách quyền riêng tư, trong khi những dấu hiệu đáng ngờ gồm bộ đếm ngược chạy quá nhanh, ngữ pháp không chuyên hoặc mức giá "tốt đến mức khó tin". Khi cảm thấy băn khoăn, bạn có thể tìm nhanh tên trang web cùng với từ "scam" hoặc "lừa đảo" trên nền tảng đánh giá của bên thứ ba để biết sự thật. Avast One cũng có thể giúp bạn luôn an toàn trên mạng.

Hãy để ý các dấu hiệu đáng ngờ của hành vi tấn công phi kỹ thuật như liên kết hỏng, logo có độ phân giải thấp và lỗi chính tả/ngữ pháp dễ thấy. Đây là những dấu hiệu thường thấy trong các phi vụ lừa đảo ở nước ngoài. Giao thức HTTPS có thể đảm bảo kết nối an toàn, nhưng phương pháp mã hóa chỉ bảo vệ đường truyền dữ liệu chứ không phải là ý định của chủ trang web.

Hãy đặc biệt cảnh giác với các thủ đoạn tấn công phi kỹ thuật, chẳng hạn như bộ đếm ngược ngụy tạo cảm giác khẩn trương hoặc cửa sổ bật lên phiền phức yêu cầu dữ liệu nhạy cảm như thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng để nhận "phần thưởng trong thời gian có hạn". Ngoài ra, bạn có thể sử dụng công cụ phát hiện lừa đảo để kiểm tra trang web.

Đầu tiên, hãy sử dụng công cụ chuyên dụng kiểm tra độ an toàn của liên kết (như Báo cáo minh bạch của Google hay Công cụ kiểm tra liên kết của Avast) để quét URL nhằm phát hiện phần mềm độc hại hoặc chiêu trò lừa đảo nằm ẩn trước khi bạn nhấp vào liên kết đó. Sau khi truy cập trang web, hãy kiểm tra thanh địa chỉ trên trình duyệt. Đảm bảo kết nối an toàn do có giao thức HTTPS (tìm biểu tượng ổ khóa) rồi nhấp vào biểu tượng ổ khóa để xem chứng chỉ SSL. Nếu chứng chỉ đó được cấp cho một công ty hoàn toàn khác hoặc đã hết hạn, hãy thoát trang ngay lập tức.

Tiếp đến, hãy "kiểm tra tính minh bạch" bằng cách tìm kiếm địa chỉ văn phòng thực tế và số điện thoại đã xác minh. Kẻ lừa đảo ít khi cung cấp thông tin giấy tờ có thể truy vết. Nếu bạn ở Mỹ hoặc Canada, hãy tham khảo độ uy tín của trang web trên các nền tảng độc lập như Trustpilot hoặc Better Business Bureau. Đặc biệt chú ý tới mức giá "tốt đến mức khó tin" cũng như những cửa sổ bật lên "khẩn cấp" đáng ngờ và quảng cáo độc hại thúc giục bạn chia sẻ dữ liệu nhạy cảm.

Cuối cùng, hãy cẩn thận với hành vi chiếm dụng lỗi gõ phím, tức các lỗi chính tả nhỏ trong URL như amozon.com thay vì amazon.com. Đây là dấu hiệu điển hình của một trang web giả mạo nhằm đánh cắp thông tin đăng nhập của bạn.

Để kiểm tra xem một trang web có từng bị báo cáo lừa đảo không, bạn có thể kết hợp trình quét kỹ thuật với nền tảng đánh giá lấy ý kiến từ cộng đồng. Đầu tiên, hãy dán URL đó vào công cụ kiểm tra liên kết từ một đơn vị uy tín như Avast. Những công cụ này tổng hợp báo cáo từ hàng chục công cụ bảo mật nhằm phát hiện chiêu trò lừa đảo, phần mềm độc hại hoặc cảnh báo về trang web lừa đảo.

Để xem báo cáo về hành vi "lừa đảo" và gian dối liên quan đến người tiêu dùng, hãy tìm kiếm tên miền trên Trustpilot hoặc Better Business Bureau (ở Mỹ và Canada) xem người dùng khác có báo cáo doanh nghiệp này về hành vi không giao hàng hoặc đánh cắp danh tính không.

Ngoài ra, hãy kiểm tra cơ sở dữ liệu Whois để biết liệu có phải trang web được tạo rất gần đây (đặc điểm thường thấy của các tên miền lừa đảo) hoặc sử dụng Danh sách cảnh báo FCA (ở Anh) hoặc FTC (ở Mỹ) để xem trang web có bị các cơ quan quản lý tài chính chính thức đưa vào danh sách đen hay không. Nếu bắt gặp một trang web không an toàn, bạn có thể chặn trang đó trên Chrome.

Các công cụ miễn phí kiểm tra độ an toàn của trang web trực tuyến như của Avast và Norton đều uy tín và an toàn. Bạn có thể sử dụng các công cụ này một cách nhanh chóng và dễ dàng. Hãy sao chép và dán URL vào công cụ kiểm tra liên kết miễn phí để xem URL đó có bị báo cáo trong cơ sở dữ liệu về mối đe dọa không. Bạn cũng có thể kiểm tra bằng tính năng Duyệt web an toàn của Google và báo cáo các trang web đáng ngờ với cơ quan chức năng.

Đối với hoạt động mua sắm trực tuyến, thẻ tín dụng vẫn là lựa chọn hàng đầu về tính bảo mật nhờ khung pháp lý vững chắc, thường cho phép bạn khiếu nại các khoản phí hoặc "lỗi thanh toán". Ngược lại, thẻ ghi nợ rút tiền trực tiếp từ tài khoản thanh toán của bạn. Mặc dù loại thẻ này có các biện pháp bảo vệ, nhưng quá trình hoàn trả có thể chậm hơn và tiền thực tế sẽ bị mất trong tài khoản của bạn trong khi ngân hàng điều tra vấn đề.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng ví điện tử (như Apple Pay, Google Pay, PayPal) và số thẻ ảo. Những dịch vụ này gửi cho người bán mã mã hóa dùng một lần thay vì số thẻ thực gồm 16 chữ số của bạn. Nhờ vậy có thể đảm bảo rằng ngay cả nếu sau này trang web bị rò rỉ dữ liệu thì tin tặc sẽ chỉ thu được mã thông báo đã hết hạn, không có tác dụng thay vì dữ liệu tài chính cố định của bạn. Các bước kể trên rất hữu hiệu trong việc hạn chế tác động nếu người bán bị rò rỉ dữ liệu. Cuối cùng, hãy cẩn thận với những tin nhắn lừa đảo lừa bạn bỏ qua các biện pháp bảo vệ này và trực tiếp cung cấp thông tin cá nhân.

Di chuột qua liên kết là một trong những cách đơn giản mà hiệu quả nhất để phát hiện âm mưu lừa đảo trước khi nó diễn ra. Khi bạn di con trỏ qua một từ hoặc nút có gắn siêu liên kết mà không nhấp vào, trình duyệt sẽ hiển thị URL đích thực sự ở góc dưới bên trái của cửa sổ. Nếu cửa sổ bật lên hiển thị một chuỗi ký tự ngẫu nhiên hoặc một tên miền có lỗi chính tả nhỏ ở phần tên thương hiệu (chẳng hạn như micros0ft.com thay vì microsoft.com) thì gần như chắc chắn rằng trang web đó giả mạo tên miền để đánh cắp thông tin đăng nhập của bạn.

URL rút gọn có thể tiềm ẩn rủi ro riêng do cố tình che giấu đích đến cuối cùng, khiến bạn không thể "đọc được" liên kết khi di chuột qua. Đối với những liên kết như vậy hoặc bất kỳ liên kết nào mà bạn thấy đáng nghi, hãy sử dụng công cụ mở rộng URL, công cụ kiểm tra độ an toàn của liên kết từ Avast hoặc Báo cáo minh bạch của Google. Các công cụ này là "lá chắn" số, thay bạn truy cập trang web để quét tìm phần mềm độc hại, tập lệnh lừa đảo và hoạt động chuyển hướng đánh lạc hướng trước khi bạn khiến trình duyệt của mình bị đe dọa. Tài nguyên bổ sung này sẽ hữu ích nếu bạn cũng muốn tìm hiểu cách phát hiện ứng dụng giả mạo.

Không, HTTPS (Giao thức truyền tải siêu văn bản an toàn) không đảm bảo một trang web đáng tin cậy hoặc chính thống, mà chỉ đảm bảo rằng "đường truyền" giữa trình duyệt của bạn và máy chủ được mã hóa. Mặc dù điều này ngăn bên thứ ba "nghe lén" dữ liệu của bạn, nhưng không nói lên điều gì về ý định của người ở đầu kia của đường truyền.

Phần lớn các trang lừa đảo và giả mạo hiện đại đều sử dụng giao thức HTTPS và hiển thị biểu tượng ổ khóa để ngụy tạo cảm giác an toàn. Một trang web có thể được mã hóa hoàn hảo nhưng đồng thời lại là một bản sao giả mạo nhằm đánh cắp thông tin thẻ tín dụng của bạn. Để thực sự xác minh một trang web, ngoài biểu tượng ổ khóa bạn cần kiểm tra xem URL có "bị chiếm dụng lỗi gõ phím" hay không (ví dụ: g00gle.com), đảm bảo thông tin liên hệ đã được xác minh và tên miền có uy tín lâu năm. Ngoài ra, bạn vẫn cần có công cụ chống virus đáng tin cậy như Avast One.

Cảnh báo "trang không an toàn" trên trình duyệt là hệ thống phát hiện kỹ thuật số, cảnh báo bạn khi trang web bị báo cáo là có hành vi nguy hiểm hoặc lỗ hổng bảo mật kỹ thuật. Nghiêm trọng nhất là cảnh báo "màn hình đỏ" (có nhãn ghi "Sắp truy cập trang web lừa đảo" hoặc "Trang web nguy hiểm"), kích hoạt bởi các dịch vụ như Duyệt web an toàn của Google hoặc Microsoft SmartScreen. Cảnh báo này cho biết trang web đã được xác định là có chứa phần mềm độc hại, tập lệnh lừa đảo nhằm đánh cắp mật khẩu hoặc bẫy tấn công phi kỹ thuật. Những cảnh báo kể trên ngày càng tinh vi hơn, thường báo cáo các trang web lừa đảo "do AI thiết kế" hoặc các tiện ích trình duyệt độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển phiên làm việc.

Nếu bạn thấy cảnh báo "Không an toàn" hoặc thông báo "Kết nối của bạn không riêng tư" thì nghĩa là trang web đó sử dụng giao thức HTTP đã lỗi thời thay vì giao thức HTTPS được mã hóa hoặc chứng chỉ bảo mật của trang đã hết hạn/không hợp lệ. Những trình duyệt như Chrome và Safari đã chuyển sang tiêu chuẩn "Ưu tiên HTTPS", theo đó ngay cả các trang HTTP công khai cũng hiển thị cảnh báo có thể bỏ qua. Mặc dù điều này không phải lúc nào cũng có nghĩa là trang đó "độc hại", nhưng có thể hiểu rằng mọi dữ liệu bạn nhập vào (ví dụ: thông tin đăng nhập hoặc số thẻ tín dụng) đều có thể dễ dàng bị tin tặc trên cùng mạng lưới chặn lại.

Nếu bạn lỡ nhập thông tin trên trang web lừa đảo, hãy chặt đứt kết nối giữa kẻ tấn công và tài khoản của bạn. Lập tức thay đổi mật khẩu trên phiên bản chính thống của trang web kia. Ngoài ra, nếu bạn dùng mật khẩu đó ở nơi khác, đặc biệt là cho email hoặc tài khoản ngân hàng, hãy nhớ cập nhật cả những tài khoản đó nữa. Bật ngay phương thức Xác thực hai yếu tố (2FA).

Nếu bạn đã chia sẻ thông tin tài chính như số thẻ tín dụng hoặc mã CVV, hãy dùng ứng dụng ngân hàng để khóa thẻ và liên hệ với bộ phận chống gian lận của ngân hàng để báo cáo sự việc cũng như yêu cầu cấp thẻ mới.

Nếu bạn đã chia sẻ thông tin rất nhạy cảm như mã số thuế hoặc địa chỉ nhà, hãy yêu cầu các cơ quan tín dụng lớn đóng băng tín dụng để ngăn kẻ lừa đảo mở tài khoản mới dưới tên bạn. Ngoài ra, hãy quét phần mềm độc hại toàn diện trên thiết bị bằng công cụ chống virus miễn phí đáng tin cậy để chắc chắn rằng không có trình theo dõi thao tác bàn phím hay tập lệnh theo dõi nào được cài ngầm trong khi bạn truy cập trang.

Cuối cùng, hãy chú ý theo dõi hộp thư đến và sao kê tài khoản trong vài tuần kế tiếp, vì thông tin của bạn có thể được bán cho những kẻ lừa đảo khác, làm gia tăng số cuộc tấn công có chủ đích.

Đối với liên kết, hãy áp dụng phương pháp không tin tưởng. Luôn di chuột qua URL để xem đích đến thực sự và sử dụng công cụ kiểm tra liên kết trong hộp cát để quét các địa chỉ đáng ngờ trước khi nhấp vào. Bạn cũng có thể tự bảo vệ mình bằng công cụ loại bỏ virus như Avast One.

Khi thiết lập cách đăng nhập trang web, hãy xem xét bật tính năng Xác thực đa yếu tố (MFA) chống lừa đảo như khóa cứng FIDO2 hoặc mã khóa xác thực sinh trắc học (FaceID/TouchID). Khác với mã gửi qua tin nhắn SMS truyền thống có thể bị chặn lại hoặc đánh lừa, những thông tin đăng nhập vật lý và sinh trắc học này chỉ xác thực với tên miền đã đăng ký chính thức.